<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bn">
	<id>https://boipedia.org/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%3A%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B8%2F%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE</id>
	<title>প্রবেশদ্বার:উপন্যাস/ভূমিকা - সংশোধনের ইতিহাস</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://boipedia.org/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%3A%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B8%2F%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://boipedia.org/index.php?title=%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0:%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B8/%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-05T02:58:13Z</updated>
	<subtitle>এই উইকিতে এই পাতার সংশোধনের ইতিহাস</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.44.5</generator>
	<entry>
		<id>https://boipedia.org/index.php?title=%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0:%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B8/%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;diff=3461&amp;oldid=prev</id>
		<title>ARI: Encyclopedist (আলাপ)-এর সম্পাদিত সংস্করণ হতে খাত্তাব হাসান-এর সম্পাদিত সর্বশেষ সংস্করণে ফেরত যাওয়া হয়েছে</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://boipedia.org/index.php?title=%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0:%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B8/%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;diff=3461&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-01-07T10:35:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B7:%E0%A6%85%E0%A6%AC%E0%A6%A6%E0%A6%BE%E0%A6%A8/Encyclopedist&quot; title=&quot;বিশেষ:অবদান/Encyclopedist&quot;&gt;Encyclopedist&lt;/a&gt; (&lt;a href=&quot;/index.php?title=%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%AC%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%80_%E0%A6%86%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%AA:Encyclopedist&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;ব্যবহারকারী আলাপ:Encyclopedist (পাতার অস্তিত্ব নেই)&quot;&gt;আলাপ&lt;/a&gt;)-এর সম্পাদিত সংস্করণ হতে &lt;a href=&quot;/index.php?title=%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%AC%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%80:%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%AC_%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A8&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;ব্যবহারকারী:খাত্তাব হাসান (পাতার অস্তিত্ব নেই)&quot;&gt;খাত্তাব হাসান&lt;/a&gt;-এর সম্পাদিত সর্বশেষ সংস্করণে ফেরত যাওয়া হয়েছে&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;https://boipedia.org/index.php?title=%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0:%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B8/%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;amp;diff=3461&amp;amp;oldid=3219&quot;&gt;পরিবর্তনসমূহ&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>ARI</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://boipedia.org/index.php?title=%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0:%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B8/%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;diff=3219&amp;oldid=prev</id>
		<title>Encyclopedist: NUKED BY AN ENCYCLOPEDIST</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://boipedia.org/index.php?title=%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0:%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B8/%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;diff=3219&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-01-06T22:05:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;NUKED BY AN ENCYCLOPEDIST&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;https://boipedia.org/index.php?title=%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0:%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B8/%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;amp;diff=3219&amp;amp;oldid=2804&quot;&gt;পরিবর্তনসমূহ&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>Encyclopedist</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://boipedia.org/index.php?title=%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0:%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B8/%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;diff=2804&amp;oldid=prev</id>
		<title>Encyclopedist: NUKED BY AN ENCYCLOPEDIST</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://boipedia.org/index.php?title=%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0:%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B8/%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;diff=2804&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-01-06T20:12:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;NUKED BY AN ENCYCLOPEDIST&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;https://boipedia.org/index.php?title=%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0:%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B8/%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;amp;diff=2804&amp;amp;oldid=1105&quot;&gt;পরিবর্তনসমূহ&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>Encyclopedist</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://boipedia.org/index.php?title=%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0:%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B8/%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;diff=1105&amp;oldid=prev</id>
		<title>খাত্তাব হাসান: ১টি সংস্করণ আমদানি করা হয়েছে: পুরাতন উইকি থেকে আমদানি</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://boipedia.org/index.php?title=%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0:%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B8/%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;diff=1105&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-12-12T16:42:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;১টি সংস্করণ আমদানি করা হয়েছে: পুরাতন উইকি থেকে আমদানি&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;bn&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← পূর্বের সংস্করণ&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;১৬:৪২, ১২ ডিসেম্বর ২০২৫ তারিখে সংশোধিত সংস্করণ&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;bn&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(কোনও পার্থক্য নেই)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>খাত্তাব হাসান</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://boipedia.org/index.php?title=%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0:%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B8/%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;diff=1104&amp;oldid=prev</id>
		<title>Md Joni Hossain: &quot;left {{shortcut|P:NOV|P:NOVEL|P:NOVELS}} উপন্যাস বা নভেল গদ্যে লেখা দীর্ঘ বর্ণনাত্মক কথাসাহিত্য। কবিতা, নাটক, ছোটগল্পের ন্যায় উপন্যাস সাহিত্যের একটি বিশেষ শাখা। যিনি উপন্যাস রচনা...&quot; দিয়ে পাতা তৈরি</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://boipedia.org/index.php?title=%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0:%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B8/%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;diff=1104&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-06-30T21:40:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&amp;quot;&lt;a href=&quot;/wiki/%E0%A6%9A%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%B0:Book_collection.jpg&quot; title=&quot;চিত্র:Book collection.jpg&quot;&gt;100px|left&lt;/a&gt; {{shortcut|P:NOV|P:NOVEL|P:NOVELS}} উপন্যাস বা নভেল গদ্যে লেখা দীর্ঘ বর্ণনাত্মক কথাসাহিত্য। কবিতা, নাটক, ছোটগল্পের ন্যায় উপন্যাস সাহিত্যের একটি বিশেষ শাখা। যিনি উপন্যাস রচনা...&amp;quot; দিয়ে পাতা তৈরি&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;নতুন পাতা&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[Image:Book collection.jpg|100px|left]]&lt;br /&gt;
{{shortcut|P:NOV|P:NOVEL|P:NOVELS}}&lt;br /&gt;
উপন্যাস বা নভেল গদ্যে লেখা দীর্ঘ বর্ণনাত্মক কথাসাহিত্য। কবিতা, নাটক, ছোটগল্পের ন্যায় উপন্যাস সাহিত্যের একটি বিশেষ শাখা। যিনি উপন্যাস রচনা করেন, তিনি জনসমক্ষে ঔপন্যাসিক হিসেবে পরিচিতি পেয়ে থাকেন। উপন্যাস লেখার নির্দিষ্ট নিয়ম বা কাঠামো নেই। তবে সচরাচর এগুলো ছোটগল্প ও অনু-উপন্যাস বা নভেলের তুলনায় বৃহদাকার হয়ে থাকে। উপন্যাসের প্লট ও চরিত্রের বিস্তার লক্ষিত হয়। ইংরেজিতে ড্যানিয়েল ডিফো ও বাংলায় বঙ্কিমচন্দ্র চট্টোপাধ্যায় উপন্যাস ধারার প্রথম সার্থক রূপকার।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
সাহিত্যের বিভিন্ন শাখার মধ্যে উপন্যাস সর্বাধুনিক এবং নিঃসন্দেহে সর্বাপেক্ষা জনপ্রিয় শাখা। অষ্টাদশ শতাব্দীর ইংল্যান্ডে প্রথম আধুনিক উপন্যাস রচিত হয়। তারপর থেকেই বিভিন্ন দেশে এই ধারার বিচিত্র ও বহুমুখী বিস্তার লক্ষ্য করা যায়। উপন্যাসে পরিবেশ (milieu) বর্ণনা, প্লট, চরিত্র, সংলাপ ইত্যাদি যখন মানুষের জীবনের কাহিনীকে সুন্দর ও স্বার্থকভাবে ফুটিয়ে তুলে তার মধ্যে জীবনের কোনো অর্থ বা ভাষ্য প্রকাশ করা হয়। জীবনের এই রূপায়ণ উপন্যাসের মাধ্যমে পাঠকের কাছে বাস্তব বলে প্রতীয়মান হয়। নাটক, রাজাবলি (chronicle), কাব্য ইত্যাদি থেকে উপাদান গ্রহণ করে উপন্যাস রচনারও প্রথা রয়েছে। উপন্যাসের রূপ অত্যন্ত নমনীয় ও মিশ্র। তাই এর নানা রূপভেদ চোখে পড়ে।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| width=&amp;quot;100%&amp;quot; border=&amp;quot;0&amp;quot; style=&amp;quot;padding: 0; margin:0; background:transparent;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| style=&amp;quot;text-align:right;margin-right:10px;margin-bottom:-4px;&amp;quot; |&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[উপন্যাস|উপন্যাস সম্পর্কে আরও পড়ুন...]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
|}&amp;lt;noinclude&amp;gt;&lt;br /&gt;
----&lt;br /&gt;
:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Note.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; A list of images for this introduction is at [[Portal:Novels/Intro/Image]].&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
[[Category:উপন্যাস প্রবেশদ্বার|{{SUBPAGENAME}}]]&amp;lt;/noinclude&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Md Joni Hossain</name></author>
	</entry>
</feed>